Ebeveyn olmanın yolu sadece biyolojik gebelikten geçmez. Çocuk sahibi olamayan ya da tercih etmeyen bireyler için evlat edinme bir alternatif olarak karşımıza çıkmaktadır. Hem dinî hem de hukuki açıdan kabul gören bu uygulama, yıllar içinde daha şeffaf ve belirgin hale getirilmiştir. Evlat edinme şartları hakkında detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
Evlat Edinme Nedir?
Evlat edinme, biyolojik olarak bağlantı bulunmayan bir çocuğun ebeveynlik sorumluluğunun üstlenilmesini ifade eden hukuki bir işlemdir. Bu kavram, yüzyıllardır var olan bir uygulama olup, Türk Medeni Kanunu’nda da genış bir şekilde düzenlenmiştir. İlgili yasal düzenlemeler, evlat edinme sürecine ilişkin pek çok soru işaretini ortadan kaldırmıştır.
Evlat Edinme Şartları Nedir?
Evlat edinme sürecine başlamadan önce, belirli şartları karşılamanız gerekmektedir. Bu şartlar, hem evlat edinen hem de evlat edinilecek kişinin durumuna bağlı olarak değişiklik gösterebilir:
- Evlat edinen ile evlat edinilecek kişi arasında en az 18 yaş farkı olmalıdır. (30 yaşındaki biri 16 yaşındaki birini evlat edinemez.)
- Evlat edinenin en az ilkokul mezunu olması gerekir.
- Evlat edinme yaşı en az 30 olmalıdır.
- Evli çiftler için evlilik birliğinin en az 5 yıldır devam ediyor olması ya da her iki eşin de 30 yaşını doldurmuş olması şartı aranır.
- Evlat edinme işleminin, çocuğun yararına olması şarttır.
- Ayırt etme gücüne sahip çocuğun rızası gereklidir.
- Vesayet altındaki bir çocuğun evlat edinilmesi için vesayet makamının izni gerekir.
- Ayırt etme gücü olmayan küçükler için evlat edinenin bir yıl boyunca bakım ve eğitim sorumluluğunu yerine getirmiş olması gerekmektedir.
- Sadece tek kişiler ya da evli çiftler evlat edinebilir; evli olmayan çiftlerin birlikte evlat edinmesi mümkün değildir.
- Eşlerden biri, diğer eşin başka birinden olan çocuğunu evlat edinebilir. Bunun için evlilik birliğinin en az 2 yıldır devam etmesi veya evlat edinecek kişinin 30 yaşını aşmış olması gerekmektedir.
- Biyolojik ebeveynlerin yazılı ve sözlü rızasının alınması şartı bulunur. Bu rıza, çocuğun doğumundan sonra en az 6 hafta geçtikten sonra mahkemede verilir.
Evlat Edinme Nasıl Olur?
Evlat edinme süreci, yukarıda belirtilen şartların karşılanması ile başlar. İlk adım olarak, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne gerekli belgelerle başvuru yapmalısınız. Başvurunuz alındıktan sonra değerlendirme süreci başlar. Şartları karşılıyorsanız talebiniz onaylanır ve sıra bekleme aşamasına geçersiniz.
Sıranız geldiğinde, evlat edineceğiniz çocukla bir yıl süreyle bakım ve eğitim sözleşmesi imzalarsınız. Bu süreçte, çocuğun bakımı ve eğitimi ile ilgili özen göstermeniz şarttır. Bir yıllık süre dolduktan sonra, Aile Mahkemesi’ne evlat edinme davası açabilirsiniz.
Kimler Evlat Edinemez?
Evlat edinme konusunda belirlenen şartları karşılamayan bireyler bu haktan yararlanamaz. Şu durumlarda evlat edinmek mümkün değildir:
- 30 yaşını doldurmamış olmak,
- İlkokul mezunu olmamak,
- Evlilik birliği için gereken minimum süreye uymamak,
- Ayırt etme gücü bulunmayan ya da hukuki işlemlerde kısıtlanmış bireyler.
Evlat Edinme Süreci Ne Kadar Sürer?
Evlat edinme süreci, başvuru yapan kişinin durumu, bulunduğu yerin yoğunluğu ve evlat edinme için uygun çocuk sayısına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Tüm işlemler tamamlandıktan sonra mahkeme aşaması genellikle kısa sürer. Ortalama olarak, başvuru süreci 1,5 ila 2 yıl arasında tamamlanmaktadır.
Bir yıllık bakım sürecinin ardından, davanın olumlu sonuçlanması ile birlikte çocuğun evlat edinme işlemleri nüfus müdürlüğünde tamamlanır. Evlat edinilen çocuk, biyolojik bir evlattan farksız olarak tüm yasal haklardan yararlanır ve evlat edinenin soyadını alır.
ARPA HUKUK BÜROSU 